OPEN BRIEF: DE NORMALISERING VAN RACISME

Geplaatst in: Column, Identiteit, Erfgoed, Opiniestukken
© Matty van Wijnbergen / ANP - via De Telegraaf

OPEN BRIEF AAN POWNED, NPO, CVDM, NPO-OMBUDSMAN EN DE MINISTER VAN OCW

Amsterdam, 17 maart 2026

Op maandag 23 februari werd regisseur Julie Ng — maker van de met een Kristallen Film bekroonde documentaire Meer dan Babi Pangang — telefonisch geïnterviewd in het radioprogramma van Ruud de Wild en Lauren Verster op NPO Radio 2. Tijdens dit gesprek werd zij én de Chinese gemeenschap in Nederland geconfronteerd met stereotypen en ongefundeerde insinuaties, onder meer over babi-pangangsaus . De Wild en Verster beseften pas dat zij te ver waren gegaan nadat luisteraars hierover hun beklag hadden gedaan op sociale media.  Zonder werkelijke excuses te maken probeerden zij daarna  in de uitzending de situatie te relativeren.

Voor onze stichting Meer dan Babi Pangang was dit reden om een klacht wegens racisme in te dienen bij de NPO, die ons verwees naar de betreffende omroep: POWNED. Deze klacht kreeg via het ANP achtereenvolgens ruim aandacht bij Shownieuws, RTL Boulevard, Tina Nijkamp en Eus. Een reactie op de publieke omroep bleef tot op heden uit.

Maandag 2 maart jl. ontvingen wij een reactie van Florent Luyckx van POWNED. Hij stelde dat uit eigen onderzoek was gebleken dat De Wild en Verster de documentaire niet hadden gezien en dat zij de regisseur daarom niet hadden moeten uitnodigen. Het programma zou bovendien niet “puur journalistiek” zijn en al acht jaar een ‘China News’-item hebben. Van racisme zou volgens hem dan ook geen sprake zijn. Naast Florent’s excuses dat het programma Julie Ng een ‘onbedoeld slecht gevoel’ had gegeven, vond deze publieke omroep het verder afgedaan met het telefonische gesprek dat inmiddels had plaatsgevonden tussen Ruud de Wild en Julie Ng, waarin ook geen excuses zijn gemaakt, en hij had aangeboden de film samen met haar te gaan bekijken.

POWNED legt in Luyckx’ reactie de nadruk op de aard van het programma (‘niet puur journalistiek’). En daarmee verschuift de discussie van het gedrag van de presentatoren, naar wat de gast had kunnen verwachten. Dit is een kenmerk van ‘gaslighting’, een term die komt uit het toneelstuk Gas Light uit 1938 en de verfilming uit 1944. In het verhaal dimt een man heimelijk de gaslampen in huis en ontkent vervolgens dat het licht verandert, waardoor zijn vrouw aan haar eigen waarneming en uiteindelijk aan haar verstand gaat twijfelen.

Wij twijfelen in elk geval niet aan ons verstand.

In Nederland is het strafbaar om een groep mensen te beledigen vanwege hun ras of afkomst of belachelijk te maken door middel van stereotypen. Juridisch zou dit zelfs kunnen worden aangemerkt als groepsbelediging.

Wanneer het echter over cultuur gaat in plaats van uitsluitend over etniciteit, wordt dit bij bepaalde minderheden, zoals Aziaten, vreemd genoeg minder duidelijk. Aziatische stereotypen in Nederlandse media worden historisch namelijk vaak als “grap” gezien en daarom juridisch zelden vervolgd.

Dat deze ‘grappen’ en stereotypen historisch gezien voortkomen uit racistisch gedachtengoed wordt aan voorbijgegaan. Als De Wild en Verster de documentaire van tevoren hadden gezien, zoals had mogen worden verwacht op basis van de journalistieke code van de NPO, dan hadden ze dit kunnen weten, en hadden zij daarover een waardevol, maar ook onderhoudend gesprek kunnen voeren met Julie. Zoals diverse andere publieke én commerciële (niet ‘puur journalistieke’) programma’s dat ook met Julie hebben gedaan recent én in het verleden.

Maar bij De Wild en Verster hebben we het dus, zoals helaas wel vaker bij de NPO, over een institutionele, systemische en culturele bias die in Nederland, in het geval van Aziaten, heeft geleid tot een normalisering van racisme. Deze bias ontkennen plaatst zowel de Wild/Verster als hun omroep in het ‘racistische’ spectrum.

De titel van de documentaire Meer dan Babi Pangang maakt juist duidelijk dat Chinezen meer zijn dan een gerecht of een Chinees-Indische cultuur. En gaat voorts over deze op het oog ‘onschuldige’  en ‘grappige’ vooringenomenheid ten aanzien van Aziaten die echter niet alleen zogenaamd  een vrijbrief voor discriminatie en racisme geven maar die het op zich zelf al is.

Hoe wrang is het dan dat juist deze documentaire wordt gebruikt om Chinezen belachelijk te maken.

Hoe diepgeworteld deze bias is, blijkt uit de reactie van Ruud de Wild zelf in zijn telefoongesprek met Julie Ng. Natuurlijk zou hij volgens hem geen racist zijn; het was hoogstens een slechte grap. Een grap echter, die hij naar eigen zeggen bijvoorbeeld niet over Gaza zou hebben gemaakt.

Wanneer we bij dergelijke grappen Chinezen of andere Aziaten zouden vervangen door andere, als gevoeliger beschouwde minderheden, wordt onmiddellijk duidelijk dat het om racisme zou gaan. Denk aan recente voorbeelden van Gordon en meerdere malen Paul de Leeuw. Die laatste overigens bij de publieke omroep, en eveneens over de Chinees-Indische cultuur en Chinezen in het algemeen.

Een publieke omroep zoals ook POWNED  onderschrijft de journalistieke NPO-code waarin een goede voorbereiding van makers, transparantie over bronnen, een duidelijk onderscheid tussen feiten en meningen, adequate context en wederhoor essentieel zijn. Oók voor een zogenaamd niet “puur journalistiek” programma. Aan die normen hebben De Wild en Verster, die geen cabaretiers maar journalisten zijn, zich niet gehouden. Waarop zij overigens door hun (publieke) omroep niet zijn aangesproken.

Omdat onze eerdere klacht niet onafhankelijk en grondig is onderzocht, zoals verwacht mocht worden conform de geldende governance van de publieke omroepen, herhalen wij hierbij onze klacht over racisme door Ruud de Wild en Lauren Verster. Daarnaast breiden wij deze uit met een klacht over het niet naleven van journalistieke codes, de Mediawet en de governancecode door POWNED.

Wij dienen deze volledige klachten hierbij in bij de NPO, de minister van OCW, het Commissariaat voor de Media en de NPO-ombudsman.

Daarnaast verzoeken wij zo spoedig mogelijk:

·       openlijke excuses aan Julie Ng  van Ruud de Wild en Lauren Verster in hun radioprogramma voor het racistische ‘interview’ met Julie Ng;

·       het bijwonen door De Wild, Verster en de directie van POWNED van een openbare vertoning van Meer dan Babi Pangang, gevolgd door een nagesprek over deze institutionele bias ten opzichte van Aziaten, met Julie Ng, In-Soo Radstake, San Fu Maltha, Hui-Hui Pan (Pan Asian Collective);

·       het organiseren van een discussie binnen de NPO over het bestaan van institutionele, systemische culturele bias bij de publieke omroep.

Namens Stichting Meer dan Babi Pangang,

Julie Ng

In-Soo Radstake

San Fu Maltha

Verder lezen

Culinair     Cultuur     Column     Eten

Marcel van Doorn: “Vroeger waren er nauwelijks verse kruiden”

Boeken     Historie

Educate yourself

Recensie ‘Atlas van de oversteek’: Een (onvolledige) geschiedenis in verhalen en infographics

Erfgoed     Historie

Tenny Tenzer: “Voor toekomstbestendig herdenken is verandering nodig”